به سوی یک دکوراسیون ایرانی
طراحی فضایی با انعطاف پذیری بالا و تنوع پذیر از لحاظ چیدمان و آرایش سطوح می تواند کارکردهای مختلفی را بپذیرد و این در حالی است که مخاطب احساس رضایت بیشتری از فضا خواهد داشت. استفاده از جدا کننده های سبک و قابل حمل، شفاف سازی، رنگ بندی های متناسب با نیاز های موجود، تنوع مصالح، توجه به نحوه قرار گیری و تعامل مابین فضاهای مختلف از جمله ویژگی هایی هستند که در کنار ساختار خاصی که برای یک پلان معماری در نظر گرفته شده است، می تواند بر غنای آن افزوده و حتی قسمتی از مشکلات آن را حل کند.
امروزه مبحث طراحی و دکوراسیون داخلی، اهمیتی خاص یافته و حتی به عنوان رشته ای مجزا تدریس می شود. الگوهای و ایده های مختلفی اعم از مدرن و کلاسیک، توسط طراحان این رشته به کار گرفته می شود و از محدودیت های معماری در زمینه اجرا، معمولا خبری نیست و می توان به ایده های بلند پروازانه ایشان تجسم بخشید، چه بسا به گونه ای میان گستره ای، موضوع فعالیت رشته های مختلف هنری از مجسمه سازی گرفته تا نقوش برجسته قرار گرفته. پیشرفت تکنولوژی به سبب تسهیل در یکسری از مسائل تاسیساتی و اجرایی از یک طرف و تنوع و کارآیی بالا در محصولات عرضه شده، زمینه مساعد و کارآمدی را در سطح جامعه به وجود آورده است.
معماری داخلی و توجه به جزئیات و تزئینات بعد از چندین دهه سکوت و فراموشی، مورد رویکردی دوباره قرار گرفته، جالب تر اینکه سعی می کند نمود هایی از معماری گذشته را در تلفیقی با الگوهای مدرن بیان کند.
معماری گذشته ما سرشار است از ظرافت ها و ریزه کاری هایی که هزاران ایده و خلاقیت را در خود نهفته است. تزئینات و کاشیکاری های داخلی با تناسبات و رنگ بندی خاص خویش در کنار کالبد درونی، فضایی رمزگون را تداعی می کنند و هم اکنون نیز ارزش فضایی خویش را حفظ کرده است.
به طور مثال حمام، نمونه فضایی است از معماری سنتی که هم اکنون نیز نقش خویش را با اندکی تغییر در معماری معاصر بر عهده دارد و با نگاهی حتی اجمالی می تواند رویکردی جالب در ساختار فضایی آن در گذر از سنت به مدرنیته یافت؛ بنایی با یک ورودی و طاق گنبدی ضربی، راهروهای پیچ در پیچ، ستون های سنگی، سکو هایی با دهانه قوسی یا جناقی، کاشی کاری های سنتی دورادور و بالای سکوها، حوضچه های سنگی یا کاشی که معمولا چند ضلعی در وسط ساختمان با یک یا چند فواره و هزاران یاد و خاطره که بر خیرگی بیننده می افزاید و معانی عمیق تری را از یک فضای عملکردی ارائه می کند. طاق های حمام با اختلاف سطح ناچیزی در کف، ارتباطی لطیف و ارگانیک با کوچه بر قرار کرده اند و دانه های سرگردان در باد وقتی روی سقف حمام می افتند همانجا با رطوبت هوا و تغذیه از کاهگل رشد می کنند و باغچه خود را در بالای طاق به وجود می آورند.
اکنون حمام های قدیمی کارکرد های قبلی خویش را از دست داده و با بازسازی دوباره به سفره خانه یا موزه تبدیل شده اند و حمام های عمومی موجود در سطح شهر دارای، ساختاری متفاوت بوده و از امکانات جدید استفاده می کنند. اغلب منازل مسکونی دارای حمام و سرویس های مورد نیاز بوده و در چند سال اخیر وسایل و ابزار رفاهی جدیدتری نیز به این مجموعه اضافه شده اند که نحوه چیدمان، ابعاد و حتی خصوصیات فضایی سرویس ها را تغییر داده است. وان، جکوزی یک یا چند نفره، دوشهای ایستاده یا پانل دار، سونای خشک و بخار همراه با متعلقات خود فضایی متناسب با عملکرد خویش طلب می کنند و گاهی فضای اصلی حمام با پانل های خاصی در رنگ و ابعاد مختلف، شفاف یا کدر به دو یا چند قسمت تقسیم می شوند تا جوابگوی امکانات جدید باشند.
تنوع زیاد در محصولات در ابعاد و رنگ های مختلف به طراحان کمک می کند تا بتوانند در هر شرایطی وظیفه خود را انجام داده و انتظارات مصرف کننده را برآورده کنند. قفسه هایی که قطعاتی متحرک طراحی شده اند و می توان نسبت به ابعاد دیوار ها و نوع وسایل، ترکیبی نو بسازیم و یا محفظه های شیشه ای را تصور کنید که در ابعاد کوچک و بزرگ، قابلیت نصب در هر نقطه از ساختمان را دارا است.تولیدکنندگان به این واقعیت دست یافته اند که حمام علاوه بر، برآورده ساختن نیازهای فیزیکی و توجه به اصول بهداشتی، باید تعلقات حسی و روحی افراد را نیز در نظر بگیرد. تطهیر و پاکیزگی جوهر درون و القاء حس آرامش در دنیایی چنین شلوغ و پر هیاهو از ملزومات هر مسکنی به شمار می رود. توجه به معیارهای زیباشناختی نیز یکی دیگر از مواردی است که می تواند در ایجاد آرامش گفته شده کمک کند؛ اسکرین ها یا صفحات تلویزیونی که می توانند نقش آینه های معمولی را نیز بازی کرده و با فشار دکمه ای، تصاویری از درختان بامبو را پخش کنند. سطوح درخشان و صیقلی کف، سنگ های مرمریت، آجرهای شیشه ای، قفسه های فلزی براق، نورپردازی در کف و سقف و ... در کنار کارکردی که دارند بر عمق و وسعت فضا افزوده و دقایقی آرام و حتی روحانی را به وجود می آورند.
البته نباید نادیده گرفت که تکنولوژی نوین با زرق و برق بسیاری که دارد و شعارها و همه ممکن هایی که به آن افتخار می کند هرگز قادر به برآورده ساختن تمامی نیازهای بشری نیست و نمی توان به این راحتی خلوص و آرامشی را که حمام های گذشته را با تمامی کمبودهایی که دارا بود، ایجاد کند. در راستای برآورده ساختن همین خلاها تعدادی از طراحان اقداماتی در زمینه تلفیق موتیف های سنتی با الگوهای مدرن، انجام داده و ایده های جدیدی با پتانسیلی بالا برای مطرح شدن در عرصه های جهانی را به نمایش گذاشته اند. تداعی حال و هوایی از معماری و بناهای گذشته چه در قالب تابلوهایی سفالی و چه در آینه کاری دیواره سرویس ها آن هم با امکانات جدید و تلفیقی مناسب، فضای بسیار مطلوبی را ایجاد خواهد کرد.